Bekkenfysiotherapie

Fysiotherapie bij urineverlies en bekkenpijn of bekkenklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenklachten

Last van ongewenst urineverlies? Een drukkend gevoel in de onderbuik? Pijn tijdens of na geslachtsgemeenschap? Vaak durven we niet open over bekkenbodemklachten te praten. Begrijpelijk, maar niet nodig. Bekkenbodemklachten komen veel voor, zowel bij mannen als bij vrouwen. Herkent u de klachten? Praat eens met de huisarts of fysiotherapeut. Vaak zijn er gerichte behandelingen voor bekkenbodemklachten en kunt u onder begeleiding van een bekkenbodemfysiotherapeut of bekkenoefentherapeut de klachten sterk verminderen.

Mannen en vrouwen van alle leeftijden, kunnen klachten krijgen als de bekkenbodem niet goed functioneert. Deze klachten ontstaan vaak geleidelijk, maar kunnen ook ontstaan tijdens een stressvolle periode of na een operatie in het bekkengebied. De spieren in uw rug, buik en bekkenbodem vervullen een belangrijke functie bij de controle over uw houding, bewegingen, plassen, ontlasten en vrijen. Als deze niet goed meer (samen)werken, kunnen de volgende klachten ontstaan:

  • Hevige aandrang om te plassen of te ontlasten
  • Ongewild verlies van urine of ontlasting
  • Vaak en/of moeilijk plassen of ontlasten
  • Verzakkingen van de blaas, baarmoeder of darmen
  • Erectiestoornissen
  • Pijn in de onderbuik, lies, rond de anus of geslachtsdelen
  • Pijn bij het vrijen
  • Pijn in het bekkengebied en/of rondom de anus, vagina, scrotum en/of pijn in de buik
  • Pijn tijdens de zwangerschap of na de bevalling
  • Klachten voor of na een operatie in dit gebied 

Bekkenpijn of bekkeninstabiliteit bij zwangerschap of overgang

Hoewel bekkenpijn en bekkenklachten bij mannen en vrouwen voorkomen, zijn vrouwen tijdens of na de zwangerschap of overgang extra kwetsbaar. Denk aan klachten in de onderrug en bekkenregio en pijn of steken bij omdraaien in bed, opstaan, lang zitten, traplopen, enz. Veranderende hormonen, die de weefsels in het lichaam slapper maken, spelen hierbij een rol.

Behandeling bij bekkenpijn of bekkeninstabiliteit

Heeft u last van een van de bovenstaande, of vergelijkbare klachten? Dan kan dat komen doordat de buik-, rug- en bekkenbodemspieren te zwak of juist te gespannen zijn. Door middel van uitleg en oefeningen wordt u bewust van de plaats en de functies van de spieren. De relatie van de bekkenbodemspieren met uw ademhaling, houding en bewegingen krijgt extra aandacht.

Bekkenbodemklachten: niet altijd door het ouder worden

Veel mensen denken dat de klachten horen bij het ouder worden en dat er daarom weinig aan te doen is. Afhankelijk van uw klachten kunt u met bepaalde spieroefeningen de bekkenbodem trainen waardoor de klachten verminderen. Een bekkentherapeut kan aan de hand van uw klachten bepalen wat kan helpen om de bekkenbodemklachten te verminderen en u daarbij begeleiden.

Wat is de bekkenbodem?

De bodem van het bekken bestaat uit verschillende lagen van steun- en spierweefsel. De bekkenbodemspieren ondersteunen de buikorganen (blaas, darmen en baarmoeder), openen en sluiten de plasbuis en anus en hebben seksuele functies. De bekkenbodemspieren hebben een duidelijke samenwerking met het middenrif en de buikspieren. Als deze samenwerking optimaal is, bevordert dit een natuurlijke en ontspannen ademhaling, een verminderde buikdruk en een goede doorbloeding in het bekken. Als dit niet het geval is, kunnen bekkenbodemklachten ontstaan.

Verschillende bekkenbodemklachten

De bekkenbodem kan een te hoge of een te lage rustspanning hebben. Ook kunnen een verminderd gevoel en coördinatie (aansturing) zorgen voor bekkenbodemproblemen.

Onderactieve bekkenbodem

Een te lage rustspanning van de bekkenbodem (onderactieve bekkenbodem) kan leiden tot klachten als ongewild verlies van urine, ontlasting of windjes. Ook pijn of juist niets voelen tijdens het vrijen kunnen het gevolg zijn van een onderactieve bekkenbodem. Andere veelvoorkomende klachten zijn een zwaar verzakkingsgevoel in het vaginale gebied, moeite met uitplassen of ontlasten en pijn in de onderbuik, onderrug of in de bekkenbodem zelf.

Verminderd gevoel en coördinatie

Een verminderd gevoel en -coördinatie van de bekkenbodemspieren gaat vaak samen met bovengenoemde functieproblemen. Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  • Zwangerschap, de bevalling, de overgang.
  • Na een operatie aan baarmoeder, blaas of prostaat.
  • Langdurig persen bij een moeilijke stoelgang.
  • Verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren tijdens tillen, kracht zetten, hoesten en persen.
  • Een ongeval.
  • Langdurige geestelijke stress in het heden of in het verleden.
  • Overgewicht.
  • Medicijngebruik.
  • Overactieve bekkenbodem.

Bij een overactieve bekkenbodem zijn de spieren te veel gespannen. Het kan zijn dat u helemaal wat meer gespannen bent. De bekkentherapeut kan afhankelijk van uw klachten een aantal oefeningen meegeven om de klachten te verminderen. Een overactieve bekkenbodem kan voor incontinentie, verstopping of pijn in de onderbuik, onderrug of bekkenbodem zorgen. Andere klachten zijn:

  • Pijn rond de geslachtsorganen
  • Plasproblemen, niet goed kunnen uitplassen, te vaak urineren       
  • Veelvuldige urineweginfecties
  • Een niet te onderdrukken gevoel van aandrang om te plassen of te ontlasten
  • Verminderde doorbloeding in het bekken
  • Problemen bij ontlasten, onvolledige lediging bij ontlasten
  • Het ontstaan van aambeien
  • Pijn bij gemeenschap (zowel bij mannen als bij vrouwen)
  • Erectiestoornissen

Incontinentie

Incontinentie is het ongewild verlies van urine en/ of ontlasting. Van urine incontinentie zijn er meerdere vormen. Stress urine-incontinentie kan zorgen voor ongewild urine verlies bij plotselinge drukverhoging in de buik zoals bij hoesten, niezen, lachen, opstaan, bukken, tillen en sporten. Deze vorm van incontinentie komt voornamelijk voor bij vrouwen. Ook mannen kunnen er last van krijgen, maar dan meestal pas op hogere leeftijd en/of na een prostaatoperatie. Urge- ofwel aandrang incontinentie gaat ongewild urineverlies samen met plotselinge, zeer sterke niet te onderdrukken plasdrang. Een derde vorm van incontinentie is ongewild urineverlies door een overvolle blaas. Dit wordt  overloopincontinentie genoemd. Door onderzoek kan de therapeut functiestoornissen van de bekkenbodem, die een relatie met de verschillende vormen van incontinentie hebben, opsporen en behandelen.

Plasklachten en ontlastingklachten

Behalve ongewild urineverlies / incontinentie, kunnen er nog andere problemen zijn met plassen. Het kan zijn dat het plassen moeilijk op gang komt of dat het niet lukt (retentie). Het kan zijn dat u last heeft van nachtelijk plassen, nadruppelen of de blaas wordt niet voldoende geleegd. Als u vaak nodig moet plassen, maar u plast uiteindelijk erg weinig, dan kan dit duiden op een overactieve blaas. Ontlastingklachten zoals pijn, ongewild verlies van ontlasting, verstopping, meerdere malen per dag naar het toilet moeten of het niet goed kunnen voelen van aandrang voor ontlasting kan het gevolg zijn van bekkenbodemproblemen.

Seksuele klachten

Een te gespannen bekkenbodem kan pijn geven tijdens seksuele gemeenschap of dit zelfs onmogelijk maken. Pijn veroorzaakt weer een hogere spanning van de bekkenbodemspieren en een afname van seksueel plezier en opwinding, waardoor een negatieve spiraal ontstaat. Klachten bij vrouwen kunnen zijn: Vaginale pijn tijdens- of na seksuele gemeenschap, vaginisme, een pijnlijke vagina of een verminderd vaginaal gevoel tijdens seksuele gemeenschap. Klachten bij mannen kunnen pijn tijdens- of na seksuele gemeenschap en een erectiestoornis zijn.

Prostaatoperaties

Mannen kunnen op latere leeftijd last krijgen van een vergrote prostaat, (goedaardige of kwaadaardige vergroting). De prostaat is een klier en ligt tussen de blaas en de bekkenbodem. De plasbuis loopt door de prostaat en de bekkenbodem naar de penis. Een vergrote prostaat kan de afvoer van urine belemmeren. In sommige gevallen moet de vergrote prostaat operatief verwijderd worden. Dit kan via de buik of laperoscopisch. Voor en na een prostaatoperatie kan de bekkentherapeut oefeningen van de bekkenbodemspieren geven om de eventuele incontinentie, die na een prostaat operatie kan ontstaan, te beperken. Ook de plasgewoonten en houdingen worden besproken en we geven voorlichting over belasting na de operatie (sport, werken).

Behandeling bekkenbodemklachten

Bij het disfunctioneren van de bekkenbodemspieren bekijken we wat de oorzaak is van uw klachten en maken we samen met u een behandelplan. Dit behandelplan wordt afgestemd op uw specifieke klachten. U leert alle relevante spieren rondom het bekken bewust te voelen, ontspannen en trainen, zodat u uzelf kunt aanleren deze spieren weer goed te gebruiken tijdens uw dagelijkse activiteiten. Bij FysioHolland Oosterpark werken zowel een bekkenfysiotherapeut die ook inwendig de bekkenbodem kan beoordelen door onderzoek en meting, als bekkenoefentherapeuten (die alleen uitwendig behandelen). De behandeling kan de onderstaande onderdelen bevatten:

  • Inzicht krijgen in de normale functies van de bekkenbodem en bekkenorganen in relatie tot uw klachten.
  • Informatie over de bekkenfuncties in relatie tot de zwangerschap.
  • Uitleg over de balans tussen de belasting en belastbaarheid van het bekken.  
  • Informatie over toiletgedrag en dieet.
  • Bewustwordingsoefeningen van het bekken en de bekkenbodem.
  • Leren aanspannen en ontspannen van de bekkenbodem- en andere spieren rond het bekken zodat deze optimaal met elkaar kunnen samenwerken.
  • Algemene ontspanningsoefeningen.
  • Toilettraining.
  • Stabiliserende oefeningen.
  • Balansoefeningen.
  • Therapie met fitnessapparatuur.
  • Biofeedback training (alleen bekkenfysiotherapeut).
  • Spierfunctieverbetering door middel van TENS (alleen bekkenfysiotherapeut).
  • Ballontraining (alleen bekkenfysiotherapeut).
  • Het inpassen van deze vaardigheden in uw dagelijkse leven.
  • Preventieve voorlichting en oefeningen toegepast op dagelijkse activiteiten.

Voor bekkenfysiotherapie kunt u terecht bij de volgende praktijken:

Gelderland 

Apeldoorn

Noord-Brabant 

Etten-Leur
Fijnaart
Klundert
Oudenbosch
Oud-Gastel
Roosendaal
Tilburg
Zevenbergen

Noord-Holland

Amsterdam Noord
Amsterdam Oosterpark
Amsterdam ZuidOost
Den Helder

Limburg 

Maastricht

Zeeland 

Oud-Vossemeer
Poortvliet
Stavenisse
St. Maartensdijk
Tholen

Zuid-Holland 

Dirksland
Middelharnis
Oude Tonge
Rotterdam
Sommelsdijk 
Stellendam

Heeft u bekkenpijn tijdens of na uw zwangerschap?

Dan is fysiotherapie bij bekkenpijn misschien iets voor u. Bekijk ook de folder 'Voorkom bekkenpijn' voor meer informatie.